السيد حامد النقوي
130
عبقات الأنوار في إمامة الأئمة الأطهار ( فارسي )
تعالى سبب امتناع شيطان از سجود ، و وجه ارتداد او بيان فرموده ، پس بنابر مزعوم فاضل رشيد ، لازم آيد كه معاذ اللَّه حق تعالى غايت حمايت شيطان در قرآن فرموده باشد ، كه سبب امتناع شيطان از سجود از زبان شيطان نقل فرموده ، و نيز وجه رد تمسك او بيان نفرموده ، و نيز او را مهلت داده ، و بيان آن فرموده . و مراد از اضطرار در كلام صاحب « مجالس » نه الجائى است كه سبب جواز باشد ، بلكه مراد از اضطرار عصبيت و عناد ، و اضطرام نار حقد و لداد است . و قول فاضل رشيد : ( كه موهم عذر مسموع از طرف او ) الخ دلالت صريحه دارد بر آنكه اين معنى موهم عذر مسموع از طرف منصور است ، و ظاهر است كه در مقام استدلال تشبث بموهمات و خيالات نبايد كرد ، بلكه در اين مقام تمسك بنصوص و تصريحات در كار است ، و اگر بمحض موهمات تمسك خواهند كرد ، در جواب ملاحده و زنادقه كه بآيات موهمه تشبيه و تجسيم و تناقض و امثال آن تمسك مىنمايند ، بكدام حيله دست خواهند زد ، عجب است كه با وصف اين همه مهارت و حذاقت ، چنين امر صريح را در نمىيابند . و نهايت تحير آنست كه فاضل رشيد محض ذكر خلاف علويه را با منصور ، كه سبب انهماك او در عداوت و شقاوت گرديده ، و حسب افادهء خودش هم نص بر اعتذار نيست ، كه آن را موهم عذر مسموع گفته ، موجب غايت حمايت منصور مىداند ، و سبب غايت تشنيع و تهجين ، و مثبت ناصبيت مىپندارد . و از افادات و تصريحات ائمه و اساطين دين خود ، كه از آن سراسر